Widok na budynek w trakcie budowy, wykonany z drewna, z dachem pokrytym czarną dachówką. W tle widać kontener budowlany oraz płaskie drewno leżące na ziemi. Na przednim planie znajduje się zakryta konstrukcja z plandeką, a obok umieszczone są rusztowania oraz drabina.

Drewno KVH, C24 i tradycyjna tarcica – czym się różnią?

Przy wyborze drewna na więźbę dachową, strop lub konstrukcję domu często pojawiają się oznaczenia KVH i C24. Obok nich funkcjonuje też tradycyjna tarcica z tartaku. Nie są to jednak trzy bezpośrednio konkurujące ze sobą rodzaje materiału. C24 określa klasę wytrzymałości drewna, natomiast KVH oznacza drewno konstrukcyjne produkowane według określonych wymagań. Tradycyjna tarcica może z kolei uzyskać klasę C24, jeżeli przejdzie odpowiednie sortowanie wytrzymałościowe.

Co oznacza klasa C24?

C24 to jedna z klas wytrzymałości drewna konstrukcyjnego określonych według europejskich zasad klasyfikacji. Oznaczenie informuje projektanta, jakie parametry mechaniczne można przyjąć podczas obliczania konstrukcji.

Litera „C” odnosi się do drewna iglastego. Liczba 24 wiąże się z charakterystyczną wytrzymałością na zginanie wynoszącą 24 N/mm². Klasa opisuje również inne właściwości, m.in. wytrzymałość na ściskanie, rozciąganie i ścinanie oraz sztywność materiału.

Nie każde drewno świerkowe lub sosnowe jest więc automatycznie drewnem C24. Tarcica musi zostać posortowana pod względem wytrzymałości metodą wizualną albo maszynową. Norma PN-EN 14081 określa wymagania dotyczące drewna konstrukcyjnego sortowanego wytrzymałościowo.

C24 nie mówi natomiast, czy drewno zostało połączone na długości, jak dokładnie je wysuszono ani jak gładką ma powierzchnię.

Czym jest drewno KVH?

KVH to konstrukcyjne drewno lite przeznaczone do wykonywania elementów nośnych. Producent suszy je technicznie, sortuje wytrzymałościowo i obrabia z większą dokładnością niż typową tarcicę budowlaną.

Standardowa wilgotność drewna KVH wynosi 15% ±3%. Niska i kontrolowana wilgotność zmniejsza późniejsze paczenie, skręcanie i powstawanie dużych pęknięć. Materiał ma także określone tolerancje wymiarowe.

KVH najczęściej występuje w klasie C24. Pokazuje to dobrze różnicę między tymi oznaczeniami: KVH może być drewnem C24, ale drewno C24 nie musi być KVH.

Dłuższe elementy KVH można wykonywać przez łączenie krótszych odcinków na złącza klinowe. Takie połączenie powstaje w kontrolowanych warunkach produkcyjnych i pozwala uzyskać długie belki bez konieczności pozyskiwania równie długiego fragmentu pnia. Dla KVH łączonego na złącza klinowe obowiązują inne wymagania produktowe niż dla zwykłego drewna konstrukcyjnego.

Czym różni się tradycyjna tarcica?

Tarcica to drewno otrzymane przez przetarcie pnia na elementy o określonych przekrojach. Mogą to być deski, łaty, belki lub krawędziaki. Samo określenie „tarcica” nie mówi jednak wiele o jej wilgotności ani wytrzymałości.

Tarcica może być świeża, sezonowana lub suszona komorowo. Może też zostać posortowana do klasy C24. Dlatego nie należy zakładać, że każda tradycyjna tarcica ma gorsze parametry od materiału sprzedawanego jako drewno konstrukcyjne.

Problem pojawia się wtedy, gdy inwestor kupuje drewno bez udokumentowanej klasy wytrzymałości i chce wykorzystać je do wykonania elementów nośnych. Wygląd belki nie pozwala wiarygodnie określić jej nośności. Przy sortowaniu uwzględnia się między innymi sęki, przebieg włókien, pęknięcia oraz inne cechy wpływające na zachowanie drewna pod obciążeniem.

KVH czy C24 – co wybrać na konstrukcję?

W rzeczywistości takie pytanie nie jest precyzyjne. Przy zakupie trzeba sprawdzić zarówno klasę wytrzymałości, jak i sposób przygotowania drewna.

Do typowej więźby dachowej często stosuje się suszone i sortowane drewno C24. Jeżeli materiał ma właściwą wilgotność, odpowiednie przekroje i udokumentowaną klasę, może dobrze spełniać swoją funkcję bez oznaczenia KVH.

KVH sprawdza się szczególnie tam, gdzie wykonawca potrzebuje wysokiej dokładności wymiarowej, niskiej wilgotności oraz ograniczonego ryzyka skręcania elementów. Ma to znaczenie między innymi w konstrukcjach szkieletowych, stropach i ścianach, gdzie poszczególne części muszą do siebie dokładnie pasować. Producent KVH określa też bardziej restrykcyjne wymagania dotyczące wilgotności i stabilności wymiarowej.

Cena nie powinna być jedynym kryterium wyboru drewna

Tradycyjna tarcica zwykle daje większą swobodę w doborze wymiarów i może być tańsza od KVH. Różnica w cenie nie mówi jednak sama w sobie, który materiał będzie lepszy.

Przy zakupie drewna na konstrukcję trzeba sprawdzić projekt, wymaganą klasę wytrzymałości, wilgotność materiału oraz dokładność wykonania elementów. Inne wymagania ma prosta więźba dachowa, a inne precyzyjna konstrukcja domu szkieletowego.

C24 odpowiada więc przede wszystkim na pytanie „jaką wytrzymałość ma drewno?”, a KVH – „jak przygotowano drewno konstrukcyjne?”. Tradycyjna tarcica jest szerszym pojęciem i może stać się pełnowartościowym drewnem konstrukcyjnym, jeżeli producent odpowiednio ją wysuszy, posortuje i oznaczy.